İthalatta Gözetim KDV'si: Ocak Bildirimine Hazırlık Rehberi
57 No.lu KDV Tebliği'yle getirilen tevsik yükümlülüğünün ilk dönemi, 2026 yazında yoğun bir gündemle tamamlandı. Şimdi takvim ikinci kez işliyor: Temmuz–Aralık 2026 dönemine ilişkin bildirim ve raporların son tarihi, dönemi izleyen ayın sonu — yani Ocak ayı sonudur. İlk uygulama döneminin sahada bıraktığı derslerle birlikte, ikinci döneme hazırlıklı girmek isteyen ithalatçılar için güncel bir rehber hazırladık.
Yükümlülüğün Özeti
Gözetim uygulaması, korunma önlemleri veya dampinge karşı vergi kapsamında ithalatı bulunan mükellefler, altışar aylık dönemler itibarıyla bu ithalatlardaki KDV'yi doğru şekilde indirim konusu yapıp yapmadıklarını idareye tevsik etmek zorundadır. Dönem içindeki kapsam ithalat bedeli belirlenen eşiği aşmayan mükellefler bağlı oldukları vergi dairesine yazılı bildirim verir; eşiği aşanlar ise durumu Özel Amaçlı YMM Raporu ile belgeler. İlk uygulama döneminde bu eşik 2,6 milyon TL olarak uygulanmıştır; tutarın yıllık olarak güncellenebileceği göz önünde bulundurulmalı ve dönem kapanışında güncel eşik teyit edilmelidir. Süresinde düzenlenmiş tam tasdik sözleşmesi bulunan ve tam tasdik raporunda bu konuya yer verilen mükelleflerden ayrıca özel amaçlı rapor istenmemektedir.
Ayrıntılı çerçeve için ilk dönemde yayımladığımız ithalatta KDV indirim kısıtlaması (57 No.lu KDV Tebliği İthalatçılara Ne Getiriyor?) yazımıza bakabilirsiniz.
İlk Dönemden Çıkan Üç Ders
Birinci ders, sürenin son güne bırakılmaması gerektiğidir. İlk dönemde rapor ibraz süresi, yoğunluk nedeniyle sirkülerle bir ay uzatılmıştı; ancak uzatma yalnızca YMM raporlarını kapsamış, bildirim tarafı için benzer bir açıklama yapılmamıştı. İkinci dönemde bir uzatmaya güvenmek, dosya planlaması değil şans oyunudur.
İkinci ders, kapsam hesabının baştan kurulması gerektiğidir. Altı aylık kapsam ithalat tutarının dönem kapanışında telaşla derlenmesi, hem eşik değerlendirmesini hem de rapor sürecini riske atmaktadır. Gözetim/damping kapsamındaki ithalatların gümrük beyannamesi bazında ayrı bir çalışma kâğıdında izlenmesi, Ocak ayını bir kapanış işlemine indirger.
Üçüncü ders, indirim hesabındaki üç klasik hatanın hâlâ yaygın olduğudur: kapsam ithalatta KDV'nin tamamının indirilemeyeceği sanılması (kısıtlama yalnızca tevsik edilemeyen matrah farkına isabet eden kısım içindir), ihtiyatlılık adına indirilebilecek KDV'nin gider yazılması (KDV Kanunu'nun 58. maddesi buna açıkça engeldir) ve indirilemeyen kısmın kanunen kabul edilmeyen gider olarak kaydedilmesidir (doğrusu, tutarın maliyete veya işin niteliğine göre gidere eklenmesidir).
Bu üç hatanın ortak sonucu aynıdır; firmanın ya hakkından ya matrahından kaybetmesi.
Ocak'a Kadar Yapılacaklar
Aralık kapanışını beklemeden atılabilecek adımlar bellidir: Temmuz'dan bu yana gerçekleşen kapsam ithalatların dökümünün çıkarılması ve eşik karşısındaki durumun netleştirilmesi; gerçek bedel ile gözetim/damping kaynaklı matrah farkının beyanname bazında ayrıştırıldığı hesap tablosunun güncellenmesi; eşiğin aşılacağı öngörülüyorsa YMM rapor sürecinin Aralık'ta başlatılması; tam tasdik sözleşmesi bulunan mükelleflerde konunun tam tasdik raporunda işlenmesinin planlanması. Ocak ayının aynı zamanda tam tasdik sözleşme dönemi olduğu düşünülürse, iki takvimin birlikte yönetilmesi iş yükünü de dengeler.
Sık Sorulan Sorular
Dönem içinde kapsam ithalatımız yoksa bildirim gerekir mi? Yükümlülük, kapsamda ithalatı bulunan mükelleflere ilişkindir; dönemde kapsam ithalat yoksa tevsik yükümlülüğü doğmaz. Ancak "kapsamda olup olmama" değerlendirmesi GTİP ve önlem listeleri üzerinden yapılmalı, varsayıma bırakılmamalıdır.
Eşik hesabında hangi tutar dikkate alınır? Altı aylık dönemdeki gözetim/korunma/damping kapsamı ithalat bedelinin toplamı esas alınır; eşik gönderi başına değil dönem toplamına ilişkindir.
İlk dönemde bildirim vermeyi unuttuysak ne yapmalıyız? Gecikmiş yükümlülüğün kendiliğinden, ikinci dönemi beklemeden yerine getirilmesi ve durumun uzman eşliğinde değerlendirilmesi, olası yaptırım riskini yönetmenin en sağlıklı yoludur.
Loba Partners olarak gözetim ve damping kaynaklı KDV ayrıştırması, bildirim süreci ve Özel Amaçlı YMM Raporu konularında ithalatçı firmalara destek veriyoruz. İletişim sayfamızdan bize ulaşabilirsiniz.
Yorumlar